DINH VẠN THỦY TÚ – TÂM LINH NGƯ DÂN
Cong Dinh Van thuy tu

DINH VẠN THỦY TÚ – TÂM LINH NGƯ DÂN

Nhắc đến Bình Thuận, chúng ta sẽ nhắc đến những kỷ lục độc đáo mà nơi đây có được. Một trong số những kỷ lục đó được cất giữ tại Dinh Vạn Thủy Tú, đó là Bộ cốt ông Nam Hải- bộ xương cá voi lớn nhất Việt Nam và cả Đông Nam Á.

Bình Thuận là một tỉnh ven biển mà cư dân nơi đây đã hàng trăm năm nay gắn liền với biển, sống chung với biển. Chính vì vậy nơi đây tồn tại và lưu giữ được nhiều phong tục tập quán cũng như các công trình kiến trúc, mà Dinh Vạn Thủy Tú là một nơi lưu giữ được hầu hết những đặc trưng của cư dân biển nơi đây.

Cư dân vùng biển miền trung và miền nam nước ta, trong đó có vùng Nam Trung Bộ nói chung và Bình Thuận nói riêng đều có tục thờ Cá Ông, đây là một tín ngưỡng dân gian của cư dân vùng biển (hay còn gọi là cư dân vạn chài). Cá Ông (Ngư Ông) ở đây chính là cá voi lưng xám, mà cư dân hay gọi là thần Nam Hải hoặc Nam Hải Đại Tướng Quân – vị thần đã cứu giúp, che chở cho ngư dân vượt qua sóng to gió lớn, đi biển thuận lợi, thành công trở về. Theo phong tục tập quán của cư dân vạn chài nơi đây, khi phát hiện Ông luỵ (chết) phải tổ chức đưa ông lên bờ và tiến hành nghi thức tang lễ long trọng.

Tục thờ Cá Ông vốn là của người Chăm nhưng qua thời gian nó đã được bản địa hóa và ảnh hưởng đến cư dân người Việt và người Hoa, khiến nó trở thành một tín ngưỡng dân gian của cư dân Việt và Hoa.

Theo lưu truyền thì vào cuối thế kỷ XVII, cư dân vùng  Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Đức, Quảng Nam, Quảng Ngãi do chịu nhiều áp bức và chiến tranh loạn lạc nên đã cùng nhau đi vào vùng đất Bình Thuận ngày nay để mong được yên ổn làm ăn sinh sống, họ đã lập ra những làng chài ven biển, một trong những vạn chài ấy có tên là Thuỷ Tú bởi nằm bên cửa biển Phan Thiết trù phú, đẹp giàu (Thuỷ là nước, Tú là màu mỡ nhiều sản vật, Thuỷ Tú nói lên vùng biển giàu đẹp). Từ đó có tên là Vạn Thủy Tú.

Dinh Vạn Thủy Tú nằm trên góc đường Phan Chu Trinh – Ngư Ông, Phường Đức Thắng, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận.

Rất dễ dàng để đến với nơi đây, vị trí gần với trung tâm thành phố Phan Thiết… Con đường Ngư Ông được đặt tên theo Cá Ông – Nam Hải để thể hiện sự tôn kính đối với vị thần đã có công che chở cho ngư dân.

Dinh Vạn Thuỷ Tú là một trong những dinh Vạn lớn và cổ xưa nhất của Bình thuận. Được xây dựng vào năm Nhâm Ngọ 1762, khoảng thời gian đất nước ta đang trong giai đoạn Trịnh – Nguyễn phân tranh.

Dinh bao gồm chính điện, nhà Tiền Vãng và Võ Ca, được bố trí theo hình cữ Tam, mặt chính quay ra hướng biển. Lúc mới xây dựng xong dinh nằm ngay sát bờ biển, nhưng ngày nay bờ biển đã được bồi lấp thêm ra tận 100m. Lúc đầu dinh chỉ là một ngồi nhà gỗ lợp mái lá, nhưng sau được xây dựng bằng tượng gạch, lợp bằng ngói âm dương chắc chắn, đứng sừng sững gần bên bờ biển.

Cong Dinh Van thuy tu
Cong Dinh Van thuy tu

Trên mái của dinh, có trang trí hình tượng Lưỡng Long Tranh Châu, ngoài ra còn có các chi tiết mang đậm nét văn hóa vùng biển như hình những con cá đang bơi lội giữa những dòng nước,… Bên trong dinh có các bệ thờ thần nước, mô hình đội quân thuyền chài ngày xưa, cùng với đó là 24 sắc phong của các vua chúa Triều Nguyễn và rất nhiều những hiện vật liên quan đến nghề biển khác.

Qua hơn 200 năm, cư dân nơi đây đã lưu giữ được hơn 200 bộ xướng cá ông, trong đó có một bộ rất lớn (dài 22 mét , giữ kỷ lục của cả Việt Nam và Đông Nam Á. Năm 2003, Thành phố Phan Thiết đã đầu tư xây dựng nhà trưng bày và phục chế lắp ráp bộ cốt ông lớn nhằm giữ gìn và bảo quản tốt hơn, tạo điều kiện cho bà con ngư dân đến viếng và khách đến tham quan, các nhà khoa học đến nghiên cứu.

 

Bộ xương Cá Ông lớn nhất Việt Nam
Bộ xương Cá Ông lớn nhất Việt Nam

Ngoài tên gọi là dinh Vạn Thủy Tú, nơi đây còn được gọi là Đình Vạn Thủy Tú vì có phong cách kiến trúc khá giống với Đình, cùng với đó là thờ thần tương tự như những ngôi đình truyền thống.

Chính vì những giá trị tuyệt vời đó, nơi này đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1996.

Nếu quý du khách muốn chiêm ngưỡng những bộ xương Cá Voi có một – không – hai và tìm hiểu về tục thờ Cá Ông của cư dân nơi đây thì hãy đừng ngần ngại liên hệ với Ngọc Hướng Dương Tourism để có được chuyến hành trình thật thú vị và đáng nhớ nhé!

About Author

client-photo-1
Nguyễn Thị Thanh Tuyền

Comments

Trả lời